finansal-okuryazarlik

hesap-kitap

Nedir?
Türk Ekonomi Bankası (TEB) Aile Akademisine göre finansal okuryazarlık, tüketicinin paranın kullanımında ve yönetiminde bilgiyle değerlendirme yapmasını ve finansal araçların seçiminde etkili ve rasyonel kararlar verebilmesini sağlayan yeterlilik düzeyidir. Konu tüketici ve ekonomi olunca kavramın daha sade ifade edilmesi faydalı olacaktır. Ekonominin belki de her zamankinden fazla hayati öneme sahip olduğu bu dönemde insanların; gelir giderini hesaplarken, parasını harcarken, birikim yaparken doğru ve yerinde karar vermelerine olanak sağlayacak bilgi ve güce sahip olmaları çok önemlidir. Gelir gider dengesi, harcama öncelikleri gibi genel konuların ötesinde gelirin bir kısmının tasarrufa aktarılması ve gelirden elde edilen birikimlerin ekonomik sisteme dâhil edilmesi beklenmektedir. Bu konularda doğru karar verebilmek için gerekli olan bilgilere finansal okuryazarlık denmektedir.

Ülkemizde Durum

TEB, Finansal Okuryazarlık ve Erişim Derneği (FODER) ve Boğaziçi Üniversitesi işbirliğiyle yapılan ve yaklaşık 1.500 kişiyi kapsayan araştırmanın sonuçlarına göre Türkiye’nin 2017 yılı finansal okuryazarlık ve erişim endeksi sonuçları şöyledir:

• Finansal okuryazarlık açısından en avantajlı grup; 25-44 yaş grubu, yüksek derecede eğitim, gelir ve sosyo-ekonomik statüye sahip bekâr erkekler• Finansal okuryazarlık açısından en dezavantajlı grup 45 yaş üstü, daha düşük eğitim, gelir ve sosyo-ekonomik statüye sahip evli kadınlar
• Araştırmaya katılan çocuk sahibi katılımcıların %23’ü çocuklarına tasarruf, harcama alışkanlıkları gibi finansal konularda aile içi herhangi bir eğitim vermiyor
• Katılımcıların %54’ü hiçbir şekilde tasarruf yapmazken; aybaşında tasarruf için para ayırdığını belirtenlerin oranı %16, ay sonunda harcamalardan kalan parayı tasarruf için ayırdığını belirtenlerin oranı ise %18
• Katılımcıların; %54’ü acil durumlarda kullanmak, %28’i çocuklarının eğitimi, %25’i sağlık harcamaları, %23’ü ev almak, %23’ü araba almak için birikim yaptığını belirtiyor.

Finansal Tutumlarımız

FODER tarafından, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), Visa ve Türkiye’deki 22 bankanın desteğiyle yürütülen ‘Paramı Yönetebiliyorum’ projesi kapsamında 2017 yılında 26 ilde 2000 kişi ile gerçekleştirilen “Türkiye Finansal Okuryazarlık Araştırması”nın sonuçlarına göre;

• Asgari finansal bilgiye sahip olan bireylerin oranı %70. Katılımcıların %90’a yakını enflasyon, kur değişikliği ve bu kavramların satın alma gücüne etkisi konularına hâkim. Risk ve getiri ilişkisi hakkında bilgisi olanlar ise %82.
• Ülkemizde her 5 kişiden 2’si son bir yılda para biriktirdiğini belirtiyor. Birikim yapanların %20’si nakit biriktirmeyi tercih ederken banka hesabında birikim yapanların oranı %18.
• Katılımcıların %83’lük kısmı kredi borçlarını ve faturalarını zamanında ödüyor.
• Toplumumuz 5 temel profile ayrılıyor: Mütevazı Ebeveynler (%24), Finansal Bilgeler (%22), İdareli Muhafazakârlar (%20), Plansız Hayalciler (%19) ve Kaygısız Gençler (%15).

finansal-profilimizmutevazi-ebeveynler
finansal-bilgeler

 

 

idareli-muhafazakarlar

kaygisiz-gencler
plansiz-hayalciler

finansal-erisim-2016

Kaynakça

Türkiye’de Finansal Okuryazarlık ve Erişim 2017 Raporu (https://www.teb.com.tr/upload/PDF/aile%20akademisi%20erisim%20endeksi%20raporu/TEB_FOE_Rapor_2017_12_29_online.pdf)
https://www.teb.com.tr/teb-aile-akademisi-nedir/
http://www.fo-der.org/
https://www.paramiyonetebiliyorum.net/