miralay_serif_bey_konagi

Her insan kendine özgü karakterleri barındırdığı gibi şehirleri de tanımlarken, şehrin dinamiklerini oluşturan kendine özgü ekonomik, sosyal, kültürel, toplumsal vb. unsurlardan hareketle betimlemeler yapılmaktadır. Kentlerimizin tanıtımını oluşturan unsurların başında da tarih ve tarihle birlikte kültürel miras gelmektedir ki kentlerde yer alan tarihi yapılar(mimari örnekler) kültürel mirasın temelini oluşturmaktadır. Ayrıca var olan tarihi yapılar ait olduğu döneme ilişkin önemli ipuçları vermekle birlikte tarihin aydınlatılmasında ve elde edilen verilerin gelecek kuşaklara aktarılmasında önemli rol üstlenmektedirler.

Bozok Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü öğretim üyelerinden Çiğdem Belgin DİKMEN Sürdürülebilirlik Kapsamında Yeniden İşlevlendirilerek Kullanılan Cumhuriyet Mektebi ve Sakarya Anaokulunun İrdelenmesi başlıklı yazısında “Kültürel mirasımızı oluşturan, fiziksel çevrenin biçimlenmesine katkı sağlayan tarihî yapılar ve bu yapılarla oluşmuş dokunun korunmuşluk düzeyi toplumların sosyal, siyasal, kültürel ve ekonomik karakteri kadar gelişmişlik düzeylerinin de göstergesidir. Toplumun tarihsel süreç içerisinde birikimle ürettiği maddi ve manevi değerlerin bütünü olarak tanımlanabilecek olan kültür (Güvenç, 2010; Dikmen ve Özçetin, 2012) toplumun bilgi ve deneyimlerini, tarihini, yaşam biçimi ve kimliğini yansıtır.” demiştir. Burada yer alan, özellikle kültürel mirasın korunmuşluk düzeyinin gelişmişlik düzeyiyle doğru orantılı olduğu görüşüne paralel olarak, hem TR72 Bölgesi için hazırlanmış olan TR72 2014-2023 Bölge Planı önceliklerinden dolayı hem de kültürel mirasın korunmasının gelişmişlikle doğrudan orantılı olduğunun Ajans tarafından hazırlanan diğer çalışmalarla birlikte görülmüş olduğundan dolayı mimari örneklerin korunması, restorasyonunun gerçekleştirilerek varlıklarının devam etmesinin sağlanması ve tarihi yapısını bozmadan yeniden işlevlendirilerek bölgeye kazandırılması görüşü bölge kalkınma çalışmalarında önem arz eden bir husus olarak görülmüştür.

Bu kapsamda TR72 Bölgesi illerinden Kayseri ve Sivas’ta benzer çalışmalar tamamlanmış olup bölge illerinden birisi olan Yozgat’ta yer alan Miralay Şerif Bey Konağı restorasyon çalışmaları da 2014 yılında Orta Anadolu Kalkınma Ajansı tarafından başlatılmış olup restorasyon çalışmaları 1 ay içerisinde tam olarak bitmiş olacaktır ve hem ile hem de bölgeye ait önemli bir mimari eser kazandırılarak “kültür sürekliliği ”ne katkı sağlanmış olacaktır.

miralay_serif_bey_konagi_restorasyon
miralay_serif_bey_konagi_restorasyon_sonrasi
 Restorasyon öncesi yakın tarihte bir dönem Sakarya İlkokulu olarak da kullanılan Miralay Şerif Bey Konağı son dönem Osmanlı Mimarisi özelliklerini yansıtmaktadır.

 

Miralay Şerif Bey Konağı mevcut durumda hükmet konağı yanında bulunmakta olup üç katlı olarak inşa edilmiştir. 2015 yılı içerisinde hazırlanmış olan sanat tarihi raporunda dönemin çağdaş kaynakları ve Başbakanlık Osmanlı Arşivleri’nde yer alan belgeler doğrultusunda alay kumandanı Miralay Şerif Bey tarafından 1890 yılında yaptırıldığı belirtilmiştir. Yine Çiğdem Belgin DİKMEN tarafından hazırlanan yazıda “Şerif Bey’in vefatından sonra kullanma izni çocukları tarafından Ankara Özel İdaresi’ne devredilen yapı, daha sonra Yozgat Özel İdaresi’ne devredilmiş ve Muallim Mektebi olarak kullanılmıştır. İstiklal Savaşı sırasında burada eğitim veren öğretmenlerin askere alınması üzerine, okulun öğrencileri de Ankara Muallim Mektebi’ne nakledilmiştir. Bu dönemde kullanım dışı kalan ve 1918-1920 yılları arasında hastane ve Kız Mektebi olarak kullanılan yapı daha sonra, kız ve erkek öğrencilerin birlikte okudukları karma eğitim veren bir ilköğretim yapısı olarak kullanıldığı” ifade edilmiştir. Restorasyon öncesinde yakın tarihte bir dönem Sakarya İlkokulu olarak da kullanılan Miralay Şerif Bey Konağı son dönem Osmanlı Mimarisi özelliklerini yansıtmaktadır. Ayrıca Mustafa Kemal Atatürk’ün 1924 yılında Yozgat ziyareti sırasında bu konakta kaldığı belirtilmekte olup bu özelliğiyle Yozgat’ta yer alan diğer konaklardan ayrıştığı söylenebilir.Yozgat İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü tarafından hazırlanmış olan kültür envanterinde Miralay Şerif Bey Konağı’na ait ayrıntılı tanım şu şekildedir; “Miralay Şerif Bey Konağı İl Merkezinde Hükümet Konağı yanında bulunmakta olup üç katlı olarak inşa edilmiştir. Köşelerde kesme taş, duvarlarda moloz taş kullanılmıştır. Kat yükseklikleri taş silmelerle belirlenmiştir. Giriş güneyden sağlanmış olup kapı kanatları ahşaptır. Giriş cephesinde ortada boydan boya bir çıkma mevcuttur. Birinci kat ön cephede sekiz pencere vardır. İkinci kat giriş cephesinde yuvarlak kemerli dokuz pencere yer almaktadır. Üst katta kemerli yine dokuz adet penceresi olup pencere çerçeveleri taş silmeli demir şebekelidir. Batı cephesinde birinci katta iki ahşap kapı, ikinci katta yanda iki büyük, ortada bir küçük, üçüncü katta yanlarda iki büyük, ortada iki küçük, ikinci ve üçüncü kat ortasında bir adet büyük pencere mevcut olup ikinci katta beş, cumbada dört adet olmak üzere dokuz adet pencere vardır. Üçüncü kat ikinci katın paralelidir. Pencereler yuvarlak kemerli silme taş çerçevelidir. Çıkmalar üzerinde çatı sundurmaları mevcuttur. Çatı Marsilya tipi kiremit örtülüdür. Üçüncü katın duvara monte edilmiş durumda büyükçe bir taş oyma mevcuttur. Bu oyma kenarında ve üstünde yaprak ve çiçek motifleri yer almaktadır.”.

Restorasyon çalışmalarının tamamlanmasının ardından Orta Anadolu Kalkınma Ajansı Yozgat Yatırım Destek Ofisi olarak kullanılacak olan Miralay Şerif Bey konağı yeniden işlevlendirilmiş olarak kültürel sürekliliğe önemli bir katkı sağlamış olacaktır.