Ögrenen Organizasyonlar

Öğrenen organizasyonlar 1990’lı yılların en çok tartışılan yönetim felsefelerinden biri olmuştur. Öğrenen organizasyonlar konusunda çalışma yapan yönetim bilimcilerine göre insanlarda var olan ve kullanılmayan potansiyelin, çalışanların bireysel gelişimi canlandırılabilirse ortaya çıkabileceği savunulmaktadır.

Günümüz koşullarında işletmelerin rekabet güçlerini artırmaları ve yaşamlarını sürdürebilmeleri amacıyla geliştirilen, organizasyon çalışanlarının yeni bilgi yaratmaları, bunu paylaşmaları, bu bilgiyi organizasyonun bilgisi haline getirmelerini ve sorunların çözümünde kullanmaları sürecidir.

Öncelikle öğrenme kavramını açıklayalım: Birçok kaynakta görüldüğü gibi bilgi ve öğrenme birbirine bağlı kavramlardır. Bilgi bireyin davranışını değiştiren bir uyarıcı, öğrenme ise yeni bir bilginin kabulüdür. Öğrenme kavramsal düşüncelerden, uygulama ve  tecrübelerden elde edilen bilgilerle bireyin inancını, değerlerini, tutum ve davranışlarını değiştirme sürecidir.

Öğrenen organizasyonlarda ise, Organizasyonel öğrenme, işletmelerin kendi faaliyetleri ile ilgili bilgi ve yöntemleri toplayarak, organize etmek ve çalışanların verimini artırmak için kullanmaları olarak tanımlanabilir.

ogrenenorganizasyonlar


İşletmelerin başarılı olmasında en önemli özellik çalışanların organizasyonda “ne yaptığı” değil organizasyona “ne kattığı” olmaktadır. Öğrenme sadece bireylere yarar sağlamaz, kuruluşlar da öğrenmeden yararlanır.


Organizasyonel öğrenmeye Fiol ve Lyles “yaratılan ve geliştirilen bilgi ve kavrayış yoluyla faaliyetlerin iyileştirilmesi” şeklinde bir tanım geliştirmişlerdir. Huber ise, bir organizasyonda öğrenmenin ancak bilgi işleme yoluyla gerçekleşen organizasyonel
davranışların etkinliğine bağlı olduğunu belirtmektedir. Bu nedenle organizasyonel öğrenmeyi teşvik eden ve geliştirmek için birimler oluşturan stratejiler geliştiren işletmelere öğrenen organizasyonlar adı verilmiştir.

Organizasyonlarda öğrenmenin önemi herkes tarafından kabul edilmesine rağmen aşağıdaki faktörlerin istenilen düzeyde sağlanmaması durumunda organizasyonel öğrenme gerçekleştirilememektedir.

Organizasyonel öğrenmeyi etkileyen faktörler:

• Organizasyon yapısı
• Bireysel gelişme
• Çevre
• Bilgi teknolojisi
• Bilgi edinilmesi
• Bilginin dağıtılması
• Bilginin yorumlanması
• Organizasyonel hafıza şeklinde sıralanır.

Öğrenen organizasyonları, geleneksel, otoriter, “kontrol eden” organizasyondan ayıran temel fark; belli temel disiplinlere hakim olunabilmesidir. Öğrenen organizasyonun her disiplini öğrenebilen organizasyonların kullanılmasında hayati bir boyut sağlamakta ve organizasyonların arzuladıkları gelecekteki resmi gerçekleştirme kapasitelerini sürekli olarak arttırmaktadır. Dolayısıyla yeni bir bilgi yaratma, öğrenme, uygulama ve sonuçlarından yeniden öğrenmeyi vurgulayan öğrenen organizasyon kavramı işletmeler nezdinde geniş bir kabul görmektedir.

Öğrenen bir organizasyon bilgiyi yaratma, ihtiyaç duyulan bilgiyi bulma ve mevcut bilginin yorumlanması konusunda diğer organizasyonlardan daha yeteneklidir. Çünkü işletmede ne kadar ileri teknoloji olsa da bunu uygulayacak olan insandır. Burada ifade edilmek istenen çalışanların sadece teknolojiyi kullanması değil, çalışanların kendi bilgi ve kapasitelerini de işe yansıtmalarıdır. Yani işletmelerin başarılı olmasında en önemli özellik çalışanların organizasyonda “ne yaptığı” değil organizasyona “ne kattığı” olmaktadır. Öğrenme sadece bireylere yarar sağlamaz, kuruluşlar da öğrenmeden yararlanır. Bireysel yetenekler geliştirildiğinde kuruluşlar da sonuçtan etkilenecektir. Öğrenme neticesinde bireyin gelişmesi ve performansını arttırması bireyin işine yansıyacağından organizasyonların gelişmesi mümkün olabilecektir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Kaynakça

Vandenbosch ve Higgins 1995 Vandenbosch B.,Higgins A.C. Fall 1995, “Executive Support System s and Learning: A Model and Emprical Test”, Journal of Management Informations Systems, 12.
Eren E. 1998, “Örgütsel Davranış ve Yönetim Psikolojisi”, Beta Dağıtım AS., İstanbul
Koçel T. 1998, “İşletme Yöneticiliği”, Beta Basım Dağıtım AS., İstanbul
Çiğdem DIKMEN Yönetim, Yıl 10 Sayı 34 Ekim 1999.