katilim-bankaciligi

Yeni kurulan ve bu sebepten dolayı finansal kurumlar tarafından yüksek riskli görülerek bu kurumların sağladığı finansal araçlara ulaşmaları zorlaşan işletmelerin, finansal ihtiyaçlarını karşılamak için son dönemlerde tüm dünya ve ülkemizde giderek yaygınlaşan yeni bir finansal araç türüdür. Girişim çevrelerinde melek yatırımcı olarak bilinen bu sistem mevzuatta bireysel katılım sermayesi olarak geçmektedir.

29 Haziran 2012 tarih ve 28338 sayılı resmi gazetede yayınlanan 6327 sayılı Kanun ile Hazine Müsteşarlığına finansman kaynaklarına ulaşmakta güçlük çeken başlangıç veya büyüme aşamasındaki girişimlere finansal araç sağlama amacı ile bireysel katılım sermayesi sistemini düzenleme yetkisi tanınmıştır. 13 Şubat 2013 tarih ve 28560 sayılı resmi gazetede yayınlanan “Bireysel Katılım Sermayesi Hakkında Yönetmelik” ile de sistemin detayları belirlenmiştir.

Yine yeni kurulmuş ya da gelişmekte olan işletmelere finans kaynağı sağlamayı amaçlayan ve ülkemizde SPK izni ile kurulan Girişim sermayesi ortaklıkları ile bireysel katılım sermayesi sistemi kıyaslanacak olursa; Girişim sermayelerinde kaynak birden fazla yatırımcıdan gelebilir ve bu fonu yöneten profesyonel bir ekip vardır. Kısacası yatırım yapılan işletmeye ortak olunmakta ve işletme kararları birlikte verilmektedir. Girişim sermayesi ortaklıklarının temel amacı bu tarz işletmelere risk alarak ortak olmak ve hisselerin değeri artınca hisseleri satarak kar sağlamaktır.

Bireysel kredi sisteminin ilk ortaya çıktığı ülke olan ABD’de yıllık ortalama 20 milyar dolar bireysel katılım yatırımı yapılmaktadır ve bu yatırımın üyük kısmı bilişim sektöründe faaliyet gösteren yeni kurulmuş işletmelere yapılmaktadır.

TÜRKİYE SANAYİ STRATEJİ 2015 – 2018 EYLEM PLANI
Hedef 1. Sanayide bilgi ve teknolojiye dayalı yüksek katma değerli yerli üretimin geliştirilmesi
Politika 3. KOBİ’lerin finansmana erişim imkanları artırılacaktır.

sanayi-strateji-belgesi

 

Bireysel Katılım Sermayesi Amacı
Finansmana erişim sıkıntısı çeken erken aşama şirketler için yeni bir finansal araç oluşturulması,Bu piyasada belirli bir davranış kültürünün ve etik kuralların hâkim kılınması ve profesyonelliğin artırılması,BKS’nin kurumsallaştırılarak girişimcilerin güven duyacağı bir finans piyasası haline getirilmesi,BKS yatırımlarının devlet destekleri ile cazip hale getirilmesidir.

Kimler Bireysel Katılım Yatırımcısı (BKY) olabilir?
Kişisel varlıklarını, tecrübelerini ve birikimlerini başlangıç veya büyüme aşamasındaki girişimlere aktaran gerçek kişiler BKY olarak tanımlanır.

BKY olarak faaliyette bulunan gerçek kişilerin vergi desteğinden yararlanabilmeleri için Bireysel Katılım Yatırımcısı Lisansına sahip olmaları gerekir.

Lisanslı BKY’lere Sağlanan Destekler
BKY‘ler hesapladıkları hisse tutarlarının %75’ini, hisselerin elde edildiği dönemde yıllık gelir vergisi matrahlarından indirebilirler.

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, TÜBİTAK ve KOSGEB tarafından belirlenmiş programlar kapsamında, vergi desteği için Müsteşarlığa başvurulan tarihten itibaren projesi son 5 yıl içinde desteklenmiş girişim şirketlerine iştirak sağlayan BKY’ler için vergi desteği oranı %100 olarak uygulanır.

Vergi desteğine konu yıllık indirim tutarı 1.000.000 TLyi aşamaz


LİSANSLAMA VE VERGİ DESTEĞİNE HAK KAZANMA SÜRECİbireysel-katilim-sermayesi

ORTAKLIK VE SİSTEMDEN ÇIKIŞ SÜRECİ
bireysel-katilim-sermayesi
VERGİ DESTEĞİ SÜRECİ

Kimler BKY Lisansına Sahip Olabilir?
Yüksek gelir veya servete sahip yatırımcılar ya da Tecrübeli yatırımcılar BKY lisansına sahip olabilir.

Yüksek gelir veya servete sahip yatırımcılar:

•Lisans almadan önceki 2 yılda, yıllık gayrisafi geliri en az 200.000 TL olan
•Lisans başvurusu anında toplam varlıklarının (Her türlü menkul ve gayrimenkuller) değeri en az 1.000.000 TL olan yatırımcılardır.

Tecrübeli yatırımcılar:

• Banka ve finansal kuruluşlarda,
• Yüksek cirolu şirketlerde,
• Yurtiçi kuluçka merkezlerinde yönetici olarak iş tecrübesine sahip ve BKY ağı üyesi olan yatırımcılardan BKS Yönetmeliğinin 5. maddesinde ayrıntılı olarak tanımlanan nitelikleri haiz yatırımcılardır.

BKY lisansının geçerlilik süresi nedir? (Madde 8)
BKY Lisansı 5 yıl için geçerlidir.
Lisans süresi sonunda BKY’ler akredite edilen BKY ağları vasıtasıyla lisans yenileme talebinde bulunabilirler ve lisansın süresi 5’er yıllık sürelerle uzatılabilir.

BKY Vergi Desteği Kapsamında En Fazla Kaç Yatırım Yapabilir?
BKY’ler, lisanslarının 5 yıllık geçerlilik döneminde bireysel olarak en fazla 20 farklı anonim şirkete yaptıkları yatırım için vergi desteği alabilir.
Bu sınırı aşan yatırımlar için vergi desteği sağlanmaz.
En az 2 lisanslı BKY tarafından ortak yatırım yapıldığında BKY’ler, lisanslarının 5 yıllık geçerlilik döneminde kendilerinin bireysel katılım yatırımları hariç, en fazla 20 farklı anonim şirkete yaptıkları ortak yatırım için devlet desteği alabilir.

Asgari ve Azami Yatırım Tutarı Nedir?
BKY’lerin bir şirkete yatırım yapacakları tutarın alt sınırı 20.000 TL üst sınırı 1.000.000 TL’dir.
Alt sınır BKY’lerin hem tek başlarına hem de ortak olarak gerçekleştirmek istedikleri yatırımlar için geçerlidir.

BKY tarafından farklı girişim şirketlerine yapılan yatırım üst sınırı aşabilir.
BKY’lerin ortak yatırımı söz konusu olduğunda ise bir şirkete yapabilecekleri azami yatırım tutarı 2.000.000 TL’dir.

Ortaklığa İlişkin Genel Hususlar Nelerdir?
BKY’ler girişim şirketi hisselerinin %50’sinden fazlasına sahip olamaz.
BKY’ler ya da BKY ortaklıkları girişim şirketinde, doğrudan ya da dolaylı olarak, tek başına veya birlikte girişim şirketini kontrol edemez.
BKY’ler akrabalık ilişkisi içinde oldukları kişiler ile birlikte doğrudan veya dolaylı olarak sermayeyi temsil eden payların ve payların temsil ettiği toplam oy hakkının %50’sinden fazlasına sahip olamaz ve yönetim kurulu üyelerinin %50’sinden fazlasını atayamaz.
BKY ve girişimci, önem arz eden konular için BKY’ye girişim şirketinin yönetiminde veto hakkı veren imtiyazların ve girişimciye getirilebilecek kısıtlamaların kapsamını serbestçe belirleyebilir.

BKY’lerin Girişim Şirketine Katılımının Sınırı Nedir?
BKY’lerin girişim şirketi yönetimine katılımı yönetim kurulu üyeliği ile sınırlıdır.
BKY girişim şirketinde yönetim kurulu dışında idari görev alamaz ve şirket personeli olarak çalışamaz.
BKY girişim şirketinden herhangi bir şekilde ücret ya da maaş alamaz.

Yatırım Yapılacak Girişim Şirketinin Nitelikleri Ne Olmalıdır?
Türk Ticaret Kanununa tabi bir anonim şirket olması Şirketin BKY’nin iştirakinden önceki son iki mali yıldaki net satışlarının yıllık 5.000.000 TL’den fazla olmaması.
En fazla elli çalışanı bulunması.
Şirketin, BKY’nin kendisine, eşine, kendisinin veya eşinin altsoyu ve üstsoyu ile üçüncü derece dahil yansoy hısımlarına ve kayın hısımlarına idaresi, denetimi veya sermayesi bakımından doğrudan veya dolaylı olarak bağlı bulunmaması ya da nüfuzu altında olmaması.
Başka bir şirketin kontrolünde olmaması.
Müsteşarlıkça belirlenen devlet desteği sağlanacak sektörlere ilişkin listedeki sektörlerde veya faaliyetlerde bulunması.
Paylarının halka arz edilmemiş olması.


KAYNAKÇA
Türkiye Sanayi Stratejisi Belgesi 2015-2018 Eylem Planı, http://sanayipolitikalari. sanayi.gov.tr/Public/ActivityPlans/1
Hazine Müsteşarlığı (15.02.2013) Bireysel Katılım Sermayesi Hakkında Yönetmelik.
Ankara: Resmi Gazete (28560)
Hazine Müsteşarlığı, Mali Sektörle İlişkiler ve Kambiyo Genel Müdürlüğü, Finansal Araçlar ve Piyasalar Geliştirme Dairesi. Bireysel Katılım Sermayesi Tanıtım Sunumu