Yalın Düşünce

Yalın Düşünce

Yalın düşünce, israfları yok ederek değer teşkil eden süreçler oluşturmak olarak tanımlanabilir. Yalın düşüncenin gelişimine göz attığımızda, endüstriyel devrimin başlangıcından 20. yüzyılın ortalarına kadar hakim olan çoklu ve stoklu üretim sistemine karşın; Taichi Ohno ve Eiji Toyoda tarafından geliştirilen yalın üretim felsefesine odaklanabiliriz.

Taichi Ohno Toyota yöneticileriyle birlikte Amerika’daki Ford tesislerinde yaptığı incelemelerde Henry Ford tarafından geliştirilen ve günümüzde hala kullanılan kitle üretim sistemlerini görmüş, lakin bu sistemleri benimsememiştir. Bunun yerine “Toyota Üretim Sistemi” denilen çalışmalara başlamıştır. Sonraları yalın üretim olarak adlandırılacak Toyota üretim sisteminde kitle üretim sistemlerinden farklı olarak en belirgin amaç; her şeyi ancak müşterinin istediği anda ve miktarda üretmektir. Bu noktadan yola çıkarak imalatın ilk adımına kadar süreçler gözden geçirildiğinde satışı yapılmayan ürünün hammaddesini almak, işgücünü planlamak, stok maliyetine razı olmak gibi faaliyetlere de gerek yoktur. Bütün bu gerek duyulmayan, değer oluşturmayan faaliyetler israf olarak adlandırılırlar. Ve yalın üretimin misyonu da değer oluşturmak, israfları yok etmek olarak kabul edilir.

Yalın düşünce şu ilkelerle hayat bulmaktadır:

Değer: Müşterinin ihtiyaçlarını belli zaman ve yerde belli bir fiyattan karşılayan ürün veya hizmettir. Yanlış ürün/hizmet üretmek kadar zamanından önce doğru ürün/ hizmet üretilmesi de israftır.

Değer akışı: Yalın üretim, sisteme bir bütün olarak bakar. Sistemde değer yaratmayan (israf ) süreçlerin ortadan kaldırılması esastır.

Sürekli akış: Bir üründen fazla üretmek yerine; talep edildiği kadar ve talep edilen zamanda üretmek ve ürünün şekillenmesinde müşterinin önerilerini dikkate almaktır.

Çekme: Üretim müşteri talep etmeden başlamaz, ürün talep edildiği zaman üretilir.

Mükemmellik: Sistem, stok yapmadığından her defasında üretilen ürünlerde sürekli iyileştirme yapılabilir. Böylece ürün yığılmadan hatalar düzeltilip iyileştirmeye gidildiğinden israf önlenir.

Yalın düşüncenin 4 temel prensibi:

  • Değer oluşturmayan her şeyi, israfları yok etmek
  • Değer oluşturan insanlara odaklanmak
  • Talepten değere doğru akış
  • Çapraz organizasyonların optimizasyonudur.

Temel prensiplerde öne çıkan üç faktörden birisi olan değer kavramı, yalın felsefesine göre ele alınan bir süreçte iyileştirmeler sonucunda bulunmak istenen noktayla doğrudan alakalıdır.

Süreçteki değerleri sınıflandırarak değer oluşturmayan israfları da sınıflandırmış oluruz. Böylelikle en fazla israf oluşturan adımdan başlayarak iyileştirme yapabiliriz. Yalın üretim felsefesi 6 sıfırdan oluşan bir üretim temelidir. Bunlar sıfır mal fazlası, sıfır depo, sıfır hata, sıfır çelişki, üretimde sıfır ölü zaman, müşteri için sıfır bekleme ve sonuçta sıfır kâğıt israfı, sıfır bürokrasidir. Bu sayede süreçler değer kazanmakta, katma değeri olmayan hiçbir şey için para, zaman harcanmamaktadır.

Yalın Düşünce

Yalın üretimde en önemli faktör insandır. Yalın düşünce insanı merkeze koyar. Yalın düşünceye göre bir süreci en iyi onu yapan bilmektedir ve bu yüzden eğer o süreçle ilgili bir iyileştirme çalışması yapılacaksa o kişi buna dâhil edilmelidir. Bu anlamda yalın üretim, genel müdüründen mühendisine, işçisine kadar tüm çalışanları sahaya yönlendirmektedir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Yalın Düşünce

Süreç odaklı düşünüldüğünde; yalın düşüncenin imalattaki süreçler kadar planlamada, muhasebede, kontrol departmanlarında; üretim sektörü kadar hizmet sektöründe de uygulanabilir olduğu görülmektedir.

 

Yalın Üretim Teknikleri

5S
5S, aksesuar, el aleti, malzeme, doküman ve bilgiyi ilgili tezgâh ve teknisyenin yakınına getirmeyi amaçlayan bir “İş Yeri Organizasyonu Süreci”dir. Operatörün, kullanım yerinde işe başlamak için gereken girdileri aramaktan kurtulmasını amaçlayan 5S, yalın üretime giden yolda ilk adımdır.

  • Seiri: Sınıflandırma
  • Seiton: Düzenlilik
  • Seiso: Temizlik
  • Seiketsu: Standartlaştırma
  • Shitsuke: Disiplin

SMED – Tekli Dakikalarda Kalıp Değiştirme
Seri üretim sisteminde stoklu çalışmaya birinci sırada gösterilen gerekçe, makinalarda bir kalıptan diğer kalıba hatasız ürün elde edecek şekilde geçme süresinin çok uzun olmasıdır. Shigeo Shingo’nun geliştirdiği SMED yöntemi ile hangi makine olursa olsun hazırlık süresi bir dakikaya indirebilmektedir.

Poka – Yoke (Hata Önleyici Düzenekler)
Poka-Yoke unutkanlık, dikkatsizlik, yanlış anlama, konsantrasyon eksikliği, standartların eksikliği, tecrübesizlik, boş vermek, sabotaj vb. insan faktöründen kaynaklanan durumlara karşı çeşitli, hata yapmayı önleyici ve yardımcı araç ve stratejileri kullanarak ancak daha fazla kontrol elemanına gerek duymadan, sıfır hatalı üretime ulaşmayı amaçlar.

JIDOKA
Jidoka tekniğine göre bir çalışan, eğer sürecin hatalı parça ürettiğini hissederse üretimi durdurabilir.

 

 

Tam Zamanında Üretim (TZÜ) Sistemi
Tam zamanında üretim sisteminin esas fikri, israfın önlenmesi yoluyla maliyetleri en aza indirmektir. TZÜ, bir üretim hattında her bir parçanın bu üretim hattını izleyen safha (imalat departmanı) tarafından ihtiyaç duyulan kadar derhal üretildiği sistemdir.

HEIJUNKA (Karışık Yükleme)
Karışık yüklemenin birincil ve en önemli işlevi, üretimin talep değişikliklerine, hesapta olmayan, bitmiş ya da işlenmekte olan ürün stoku ile karşılaşılmaksızın kolayca adapte olabilmesini sağlamaktır.

Toplam Üretken Bakım (TPM)
Toplam üretken bakımın amacı, ekipman ömrünü uzatmak, üretim veya servis için fabrika ve ekipmanları optimum koşullarda tutmak ve yatırımların geri dönüşünü artırmak, acil durumlarla başa çıkma yeteneğini artırmak ve güvenliği sağlamaktır.

KAIZEN
Stokla beslenmeyen, bu anlamda son derece hassas olan yalın üretim bugün ulaştığı “en iyi uygulama” konumuna karşın, asla gelinmiş noktayla yetinen, durağan bir sistem değildir. Bu yüzden yalın üretimi bünyesine almış firmalarda, her an, her aşamada, üretimin daha da iyileştirilmesine yönelik sürekli ve düzenli çalışmalar yapılır, sistemin bütününe yayılmış bu dinamik iyileştirme anlayışına KAIZEN denir.

Toyota Üretim sistemi ile başlayan ve bugün dünyanın her yerinde kullanılan yalın teknikleri, 1990’lı yıllardan itibaren üretim dışı sektörlerde de kullanılmaya başlanmıştır. Süreç odaklı düşünüldüğünde; yalın düşüncenin imalattaki süreçler kadar planlamada, muhasebede, kontrol departmanlarında; üretim sektörü kadar hizmet sektöründe de uygulanabilir olduğu görülmektedir. 5S tekniğini, imalat çalışanı gibi bir banka çalışanı veya bir arşiv görevlisi de uygulayabilir. Bu yüzden yalın felsefesi, insanın olduğu ve bir değer arz eden her yerde dikkate alınmalı ve sürekli iyileştirmenin yolu açılmalıdır.